Feeds:
પોસ્ટો
ટિપ્પણીઓ

Archive for the ‘નિબંધ’ Category

  • બચપણમાં શાળામાં હોઇએ ત્યારથી બાદબાકીની પ્રક્રિયા યંત્રવત્ કરાવવામાં આવે છે.
  • નાની સંખ્યામાંથી મોટી સંખ્યા બાદ ન થાય એટલે આપણે બધા યંત્રવત બાજુના અંક ઉપરથી વદ્દી ૧૦ લઇએ છીએ.
  • આપણને પ્રશ્ન થવો જોઇએ કે, દરેક વખતે વદ્દી ૧૦ જ કેમ લેવામાં આવે છે ?
  • વદ્દી ૧૦ નું શું રહસ્ય છે?
  • 723456 માંથી 589657 બાદ કરવાનો એક દાખલો ગણીને તેના આધારે ૧૦ ની વદ્દીનું રહસ્ય સમજવા પ્રયત્ન કરીએ.

 

વદ્દી

 

10

10

10

10

 

6

1

2

3

4

10

minus

7

2

3

4

5

6

5

8

9

6

5

7

Ans.

1

3

3

7

9

9

 

  • એકમના અંક ૬(છ) માંથી ૭(સાત) ન જાય

  • માટે તરત ડાબી બાજુના દશકમાં આવેલા ૫ (પાંચ) ઉપરથી ૧૦ ઉછીના લઇ એકમના અંક ૬ ઉપર મૂક્યા.

  • દશકમાં આવેલા પ (પાંચ) ચેકીને તેની ઉપર ૪ (ચાર)લખ્યા.

  • હવે, એકમના ૧૬ (૧૦+૬) માંથી ૭ બાદ કરી નીચે ૯ લખ્યા.

    હવે, દશકમાંના ૪ માંથી પ (પાંચ) બાદ ન થાય.

  • માટે તરત ડાબી બાજુના શતકમાં આવેલા ૪ ઉપરથી ૧૦ ઉછીના લઇ દશકના અંક ૪ ઉપર મૂક્યા.

  • શતકમાં આવેલા ૪ ચેકીને તેની ઉપર ૩ લખ્યા.

  • હવે, દશકના ૧૪ (૧૦+૪) માંથી ૫ બાદ કરી નીચે ૯ લખ્યા.

  • હવે, શતકના અંક ૩ માંથી ૬ ન જાય

  • માટે તરત ડાબી બાજુના હજારમાં આવેલા ૩ ઉપરથી ૧૦ ઉછીના લઇ શતકના અંક ૩ ઉપર મૂક્યા.

  • હજારમાં આવેલા ૩ ચેકીને તેની ઉપર ૨ (બે) લખ્યા.

  • હવે, શતકના ૧૩ (૧૦

    +૩) માંથી ૬ બાદ કરી નીચે ૭ લખ્યા.

  • હવે, હજારના અંક ૨ માંથી ૯ ન જાય માટે

  • તરત ડાબી બાજુના લાખમાં આવેલા દશ હજારના ૨ ઉપરથી ૧૦ ઉછીના લઇ હજારના અંક ૨ ઉપર મૂક્યા.

  • આ રીતે આપણે દશહજાર, લાખ, દશલાખ બધા અંકો વિષે બાદબાકી કરીએ છીઅે.
  • વદ્દી ૧૦ નું શું રહસ્ય છે?

    શતકમાં આવેલા ૪ ની સ્થાન કિંમત ૪૦૦ થાય.વદ્દી તરીકે ૧૦ ની પાછળનો આ રહ્યો તાર્કીક અને ગાણિતીક ખુલાસો.

    એકમના અંક ૬(છ) માંથી ૭(સાત) ન જાય

  • માટે તરત ડાબી બાજુના દશકમાં આવેલા ૫ (પાંચ) ઉપરથી ૧૦ ઉછીના લઇ એકમના અંક ૬ ઉપર મૂક્યા.

  • દશકમાં આવેલા પ (પાંચ) ચેકીને તેની ઉપર ૪ (ચાર)લખ્યા.

  • દશકમાં આવેલા પ (પાંચ) ની સ્થાન કિંમત ૫૦ થાય.

  • દશકમાં આવેલા આ ૫૦ ના પ્રથામ આપણે બે ભાગ પાડીએ
    (૧) ૪૦, અને (ર) ૧૦.

  • આ બે ભાગમાંથી એક ભાગ ૧૦ ને એકમ ઉપર વદ્દી તરીકે મૂક્યા.

  • બીજો ભાગ ૪૦ બાકી રહ્યો. જેને દશકમાં આવેલા ૫ (પાંચ) ચેકીને, બીજા શબ્દોમાં એક ઘટાડીને, ૪ તરીકે મૂક્યા છે.

  • દશકમાં મૂકેલા તે ૪ ની સ્થાન કિંમત ૪૦ થઇ.

  • આમ, વદ્દી લીધા પછી પણ આપણે દશકમાં આવેલા ૫ (પાંચ) (જેની સ્થાનકિંમત ૫૦ થાય) તેના બે ભાગ પાડ્યા હતા. (૧)૪૦, અને (૨) ૧૦ જળવાઇ રહ્યા છે.

  • હવે, દશકના સ્થાનમાંંઆવેલા ૪ માંથી પ (પાંચ) બાદ ન થાય.

  • માટે તરત ડાબી બાજુના શતકમાં આવેલા ૪ ઉપરથી ૧૦ ઉછીના લઇ દશકના અંક ૪ની ઉપર લખ્યા – મૂક્યા.

  • શતકમાં આવેલા ૪ ચેકીને તેની ઉપર ૩ લખ્યા.

  • હવે, દશકના ૧૪ (૧૦+૪) માંથી ૫ બાદ કરી નીચે ૯ લખ્યા.

  • આપણે શતકમાં આવેલા આ ૪૦૦ ના બે ભાગ પાડીએ
    (૧) ૩૦૦, અને (ર) ૧૦૦.

  • દશકમાં જે કોઇ સંખ્યા હોય તેની સ્થાન કિંમત મેળવવા તે અંક ઉપર એક મીંડુ ચઢાવીએ છીએ.

  • (૧) ૩૦૦, અને (ર) ૧૦૦ આ બે ભાગમાંથી એક ભાગ ૧૦૦ ને દશક ઉપર વદ્દી ૧૦ તરીકે મૂક્યા.  કારણ કેેે, દશકમાં વદ્દી તરીકે આવેલા ૧૦ ની સ્થાન કિંમત મેળવવા ૧૦ ઉપર એક શૂન્ય ચઢાવીએ એટલે સ્થાનકિંમત ૧૦૦ મળે.  

  • બીજો ભાગ ૩૦૦ બાકી રહ્યો. જેને શતકમાં માં આવેલા ૪ ચેકીને, બીજા શબ્દોમાં એક ઘટાડીને, ૩ તરીકે મૂક્યા છે. 

  • શતકમાં મૂકેલા તે ૩ ની સ્થાન કિંમત ૩૦૦ થઇ.

  • આમ, શતકનો અંક ૪ હતો એટલે તેની સ્થાન કિંમત ૪૦૦ હતી.  

  • વદ્દી તરીકે ૧૦ને દશક ઉપર લઇ ગયા, તેની સ્થાન કિંમત ૧૦૦. વદ્દી લેતાં શતકના ૪ ચેકીને ૩ લખ્યા, એ ૩ ની સ્થાન કિંમત ૩૦૦.

  • આમ, વદ્દી ૧૦ ને દશકના અંક ઉપર મૂકી છે. માટે તેની સ્થાન કિંમત (જે આંકડો (૧૦) હોય તેની ઉપર એક મીંડુ ચઢાવતા) ૧૦૦ થાય.

  • એ જ રીતે વદ્દી ૧૦ ને શતકના અંક ઉપર મૂકીશું તો તેની સ્થાન કિંમત (જે આંકડો (૧૦)હોય તેની ઉપર બે મીંડા ચઢાવતા)૧૦૦૦ થાય. 

  • એ જ રીતે વદ્દી ૧૦ ને હજારના અંક ઉપર મૂકીશું તો તેની સ્થાન કિંમત (જે આંકડો (૧૦) હોય તેની ઉપર ૩ મીંડા ચઢાવતા)૧૦૦૦૦ થાય.

  • એ જ રીતે વદ્દી ૧૦ ને દશ હજારના અંક ઉપર મૂકીશું તો તેની સ્થાન કિંમત (જે આંકડો (૧૦) હોય તેની ઉપર ૪ મીંડા ચઢાવતા)૧૦૦૦૦૦ થાય.

  • એટલે હંમેશા વદ્દી ૧૦ આવે. સ્થાન કિંમત જોતાં મૂળ રકમ પણ જળવાઇ રહે છે.

  • દરેક કિસ્સામાં જે અંક ઉપરથી વદ્દી લેવામાં આવે તે અંકમાંથી એક ઓછો કરીને મૂળ અંકને ચેકીને તેની ઉપર એક ઘટાડીને અંક લખીએ.

  • ચેકીને લેખેલા જે તે અંકની સ્થાન કિંમત અને તરત જમણી બાજુના અંક ઉપર વદ્દી ૧૦ તરીકે  મૂકેલા ૧૦ ની સ્થાન કિંમત એ બેનો સરવાળો કરીએ એટલે જે તે અંકની મૂળ કિંમત જળવાઇ રહે.  

  • આ જ રીતે પછીની બાદબાકીની પ્રક્રિયા ચાલ્યા કરે છે. અને જ્યાંથી વદ્દી લેવામાં આવે તેમાં એક ઓછો કરીને તેની ઉપર લખીએ અને તરત જમણી બાજુના અંક ઉપર વદ્દી તરીકે ૧૦ મૂકીએ છીએ.

  • વિચારો….

  • બાદબાકી કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે જેણે સૌ પ્રથમ વખત વિચાર કર્યો હશે, તેની વિચારસરણીને ધન્યવાદ આપવા પડે એવી આ બાબત છે. 

Advertisements

Read Full Post »

Purity of Mind

Sant Soordas was a common man named Bilvamangal who lived a life of eating, drinking and making marry. A Nrityangana named Chintamani, having God alone in her mind and heart full of devotion, came into life of Bilvamangal.

Chintamani used to perform dances just for her livelihood. She sang and danced keeping only God in her mind. She expressed pure love by singing in the name of God. But Bilvamangal due to his own thinking misunderstood that Chintamani did all these in his love. Bilvamangal had become mad after Chintamani. Bilvamangal reached Chintamani’s place using a dead man as if that was a boat and climbed Chintamani’s house with the help of a dead snake as if that was a rope. Chintamani advised Bilvamangal to concentrate on God instead of herself. Chintamani guided Bilvamangal to start loving God instead of herself. “How to love God?” Bilvamangal asked Chintamani. She explained “just in the same manner you love me, you have to start loving God instead of me”.

Since it was told by Chintamani, he was touched and his heart moved. A turning point comes in his life. He tries to see God everywhere instead of lust. But Bilvamangal finds much difficult to see God. Bilvamagal, who had trained his mind by thinking just for Chintamani so far, diverted to Chintamani on and off. Incidents happened that while searching God his mind ran after lust. But Bilvamangal was sincerer and he did not leave his efforts for cultivating love for God. He continued searching God within and ultimately, this world got BHAKTA SOORDAS.

* મોહાંધ વ્યક્તિને તે પોતે સામે શું જોઇ રહ્યો છે; એનું ભાન રહેતું નથી. સાપને દોરડું સમજી લેનાર બિલ્‍વમંગલની વાત આપણે બધા જાણીએ છીએ.

* બિલ્‍વમંગલની દૃષ્ટિમાં રહેલા કામરૂપી સ્‍વાર્થને લઇને લોલુપતામાં પરિણમેલા પોતાના શરીરને અને મનને સખ્ત શિક્ષા કરવા માટે બિલ્‍વમંગલે આંખો ફોડી નાંખી હતી.

* બિલ્વમંગલે તેના મનને ઠીક કરીને આ જગતને કામરૂપી દૃષ્ટિથી ન જોવાનો નિર્ધાર કરેલો.

* પણ વર્ષો સુધી ખોટી વિચારધારાઓથી ટેવાઇ ગયેલું તેનું મન તેના આવા પવિત્ર નિર્ધારને પાર પાડવામાં સાથ આપતું ન હતુ.

* મનથી જાગી ગયેલા બિલ્વમંગલને અંતર્મુખી થઇ, આંખો બંધ કરને ઇશ્વરને જોવામાં તેના પોતાના ચર્મ ચક્ષુ અંતરાયરૂપ થતાં જણાયા હતા.

* તેથી પાપની સામે લઢી લેવાના દૃઢ નિર્ધારને લઇને છેવટે બિલ્વમંગલ હઠાગ્રહી બની ગયો અને છેવટે મન કાબુમાં ના આવતાં પોતાને શિક્ષા કરવાનો નિર્ધાર કરી નાંખ્યો.

* છેવટે, બિલ્વમંગલે ગરમ સળીયાથી પોતાના હાથે જ પોતાની આંખોને કાયમ માટે દૃષ્ટિહીન કરી નાંખી.

* દૃશ્ય જગતને સદા નીરખી નીરખીને મનને દુષતિ કરતી આંખોથી આ જગતને જોવાને બદલે કેવળ એક ઇશ્વરને જ મનમાં ધારણ કરવાની બિલ્વમંગલની અસાધારણ ભૂખે એને આવું સખત કામ કરવા માટે પ્રેર્યો.

* બિલ્વમંગલના મનમાં ઇશ્વર માટે કેવું અદ્વિતિય સ્‍થાન હશે?

* ભગવાન માટેની માત્ર અપ્રતિમ તાલાવેલી જ આવું કામ કરાવી શકે.

* અને તે તાલાવેલી કંઇ જેવી તેવી હોય નહીં !!

* જગન્નિયંતા પરમેશ્વર સિવાયનું કંઇ પણ મન સહન ન કરી શકે, એવી બિલ્વમંગલના મનની સ્થિતી થઇ હશે.

* એક વખતના લોલુપ બિલ્વમંગલ ઇશ્વરને પામવા વિહ્વળ બની જાય છે. ઇશ્વર સિવાય તેઓ કંઇ સહન જ કરી શકતા નથી. ત્યારે, આ જગતને બિલ્વમંગળમાંથી રૂપાંતરીત થયેલા ભક્ત સૂરદાસ પ્રાપ્‍ત થયા.

* બિલ્વમંગળના મનમાંથી પાપ ગયું ત્‍યારે આ જગતને સૂરદાસરૂપી પવિત્ર માનવી અને એક સાચા ભક્ત મળ્યા.

* સૂરદાસના નામે એક સાચા ભક્તરાજ એ જ વ્યક્તિ હતી કે જે, પહેલાં એક લોલુપ બિલ્વમંગળ હતો.

* અલબત્ત, જગતમાં એવી કોઇ વ્યક્તિ નહીં હોય જેણે જન્મીને કોઇ ને કોઇ ભૂલ ના કરી હોય.

* પણ તે ભૂલોની લઘુતામાં – દીનતામાં ફસાયા વિના હિંમતથી તેવી નબળી માનસિકતામાંથી બહાર આવી જઇ ઉચ્ચ જીવન જીવવાનો બિલ્વમંગળે પ્રયાસ કર્યો તો, સફળતા મળી.

* બિલ્વમંગળ લોલુપતામાં ગળાડૂબ હતા પણ જાગી જઇને સતર્કતાથી સાવધાનીથી લોલુપતામાં વપરાતી શક્તિને ઇશ્વર ખોજમાં પરાવર્તિત કરી. બસ, સહજ્ સાવધાન સ્થિતી કેળવીને.

* મનને વિવેક શીખવવાની રીતે છેઃ મનને નિષ્‍ઠાપૂર્વક પૂછવું જોઇએ કે, હે મન, તું મને ખરેખર કહે કે તું શું ઇચ્છે છે? એમ પૂછીને સત્ય જાણીને પછી ઇચ્છાશક્તિને વિવેક શીખવી શકાય.

* મનને ધીરે ધીરે વિચારપૂર્વક કેળવવામાં આવે તો, મનને ઓળખીને કાબુમાં લેવાનું શીખી શકાય.

* અને એ રીતે ઇશ્વર માટેનો સાચો પ્રેમ કેળવી શકાય.

* અલબત્ત, મન અને હૃદયમાં ભક્તિના બીજ રોપીને તેને ઉછેરવામાં ઘણી ધીરજ અને ખંત જોઇએ. ધીરજથી શ્રધ્ધા અને ભક્તિ કેળવાય જ.

* વફાદારી અને નિષ્‍ઠા જોઇએ. બિલ્વમંગળની જેમ આંખ ફોડી નાંખવાની જરૂર નથી, પણ વફાદારીથી મનને કેળવવું જોઇએ.

* સાચો અને નેક ઇરાદો હોય અને ભજન સત્સંગનો સાથ હોય તો, ઇશ્વરને પ્‍યારા બની શકાય.

* સાથે સાથે, ભગવાન પણ એટલા જ દયાળુ છે.

* સાચા હૃદયથી માત્ર ઇશ્વરને જ પ્રાધાન્‍ય આપવામાં આવે તો, ભગવાન તે માટેની ખાતરી મેળવવા આકરી કસોટીઓ જરૂર કરે.

* અને તેવી કસોટીમાં બિલ્વમંગળ જેવી સાચી નિષ્‍ઠા અને વફાદારી જણાય તો, ભગવાન પણ મક્કમ ઇરાદા અને સાચી નિષ્‍ઠા હોય ત્‍યાં અચૂકપણે તેમની દયા દર્શાવે. વફાદાર વ્યક્તિ બિલ્વમંગળની જેમ કસોટીઓમાં અચૂકપણે પાસ થાય.

* શરત છેઃ ઇશ્વર ઉપરના બિનશરતી ઉંડા અને સાચા પ્રેમની.

* પરમકૃપાળુ પરમેશ્વરની પરીક્ષામાં પાસ થતાં જ કૃપા નિધાન તેમની કૃપા અને સ્‍નેહના બધા જ દરવાજા આવા સાચા ભક્ત માટે અચૂકપણે ખુલ્લા મૂકી દે.

* નરસિંહ મહેતા જેવા ભક્તો માટે ભગવાને અનેકવાર તેમના કુબેર-ભંડારો ખુલ્લા મૂકી દીધેલા હતા.

* નરસિંહ મહેતાના મનમાં દુન્યવી આટાપાટાની કોઇ વાત જ ન હતી. તેમના મનમાં તો એક માત્ર ઇશ્વરના માધ્‍યમ થકી સર્વ માટે પ્રેમ, પ્રેમ ને પ્રેમ જ હતો.

* દયાળુ ભગવાન રીઝે તો, આપણને ભૌતિક સુખો પણ આપે.

* અલબત્ત, સાચા ઇશ્વરના શોધકોને મન તેવા સુખોની કંઇ પરવા હોતી નથી. પણ આધ્‍યાત્મિક અને ભૌતિક એમ બધી ય રીતે ઇશ્વર પોતાના સાચા ભક્તો ઉપર કૃપા ઉતારતા હોય છે.

* આવી જ રીતે, મનની ખોટી અને અવળી સ્થિતીને લીધે પતઇના રાજાને મહાકાળી માતામાં ‘મા’ દેખાતી ન હતી.

* જગત ખરેખર જેવું હોય છે તેવું વ્‍યક્તિને ભાસતુ નથી પણ વ્યક્તિ જેવી રીતે જગતને જુએ છે; એવું જગત તેને દેખાય છે.

* પતઇના મોહાંધ રાજાને તેના મનની લોલુપતાને લીધે તેની સામે જ ઉભેલી અને જેમને તે નીરખી રહ્યો હતો તે સાક્ષાત ‘મા’ જ હતી છતાં, પતઇના રાજાને તેમાં ‘મા’ના દર્શન થતા નથી.

* પતઇના રાજાએ તેના મનમાં કામને સેવી સેવીને મનને એટલું દૂષતિ કરી નાંખ્‍યું છે કે, સામે રહેલ વ્‍હાલના દરીયારૂપી ‘મા’ માં તેને મા દેખાતી નથી. કેવી માનસિક ઋગ્ણતા? કેવી બિમાર મનોદશા?

* માટે જ મહાકાળી માતા છેવટે પતઇના રાજાના અંતરચક્ષુ ખોલી નાંખે છે.

* સ્ત્રી એ એક શક્તિ છે, સ્ત્રી એ પરાશક્તિ છે.

* ઇશ્વરે તેમના સર્જનની શક્તિને સ્ત્રી મારફત પ્રગટ કરી છે.

* પૂર્વની સંસ્કૃતિ, એટલે કે, ભારતની સંસ્કૃતિએ સ્ત્રીને પૂજનીય અને આદરણીય ગણી છે.

* જ્યારે તેથી વિરુધ્ધ, પશ્ચિમની સંસ્કૃતિએ સ્ત્રીને માનની નજરે જોવાના બદલે ઉપભોગનું સાધાન ગણ્યુ છે.

* આ અંગે કોઇ સંસ્કૃતિનો વિવાદ કરે તો પણ એનો ઇન્‍કાર થઇ શકે તેમ નથી કે, ભારતીય સંસ્કૃતિએ દેવી અને માતાના સ્‍વરુપે સ્ત્રીની પૂજા કરી છે. જ્યારે પશ્ચિમે એવું નથી કર્યુ.

* પશ્ચિમની પ્રજા એટલે કે, યુરોપ અને અમેરીકા ખંડ. યુરોપ અને અમેરીકાની ગોરી ચામડીવાળી પ્રજા. તે પ્રજા માત્ર બુધ્ધિથી વિચારે. જ્ઞાનરૂપી તલવાર વડે પશ્ચિમનું જગત બધા ભૌતિક પાસાને સ્પષ્‍ટ કરે છે. માટે જ માનવીય લાગણીઓથી તે પ્રજા ક્યારેક પર જણાય છે. તેની આગવી શૈલી છે. લાક્ષણિકતા છે.

* પશ્ચિમની આખી સંસ્કૃતિ જ ભૌતિક સંસ્‍કૃતિ છે. એ તેમની લાક્ષણિકતા છે.

* જગતની કોઇ પ્રજાને આપણે ઉતરતી ન ગણવી. તેમની લાક્ષણિકણાને આપણે નકારાત્‍મક રીતે ન જોવી જોઇએ.

* અલબત્ત, અમુક બાબતમાં આપણા દેશમાં, આપણી સંસ્કૃતિમાં કેવું હોય છે; અને એ જ બાબતમાં બીજી સંસ્‍કૃતિમાં કે બીજા દેશોમાં કેવું હોય છે; તેની વિચારણા થઇ શકે.

* અને જે જે તફાવત દેખાય તે અલગ અલગ સંસ્‍કૃતિની લાક્ષણિકતાઓ માત્ર છે. વિવિધતાન સર્જક ઇશ્વરે જ એમ થવા દીધુ છે, એમ જ ગણવું. બંને સંસ્‍કૃતિઓની બધી બાબતોમાંથી માત્ર કોઇ એકાદ કે, મર્યાદીત બાબતને લઇને બંને સંસ્કૃતિ વચ્ચે સરખામણી કરીને એકને ચઢીયાતી અને બીજાને ઉતરતી ગણવી જોઇએ નહી.

* પરંતુ જે તે સંસ્‍કૃતિમાંના દોષ પ્રત્‍યે તે પ્રજા કેવા અને કયા કયા ફેરફાર કરી શકે, તેની વિચારણા કરવા માટે માર્ગદર્શનાત્‍મક સિધ્ધાંત તરીકે બીજી સંસ્કૃતિને વિચારી શકાય.

* સુધારણા માટેની આ એક જ પ્રક્રિયા હોઇ શકે. દરેક ચીજ-વસ્‍તુ પોત-પોતાના સ્‍થાને બરાબર જ ગણવી રહી. કારણ કે, ઇશ્વરે તેવી ઘટના ઘટવા દીધી છે. માટે તે જ સત્‍ય છે. હવે તેમાં આગળ વધીને માનવીએ પોતાની ઇચ્છાશક્તિ અને વિવેકશક્તિને કામે લગાડીને સુધારો કરવો જોઇએ. જે પ્રજા નિષ્‍ઠાપૂર્વક સુધારો કરી લે, તે આગળ વધી જાય છે.

* ભારતની સંસ્કૃતિ સંસ્કારનું સીંચન કરે છે કે, પુરુષ જ્યારે સ્ત્રીને જુએ ત્‍યારે તેનામાં માતા અને ભગિનીનુ દર્શન અને ભાવ થવા જોઇએ. એ જ રીતે સ્ત્રી પુરુષને જુએ ત્‍યારે ભ્રાતા અને પિતાનું દર્શન થવું જોઇએ.

* મન આ રીતે કેળવાય તો, લોલુપતાને અવકાશ રહે નહીં.

* મનની દૃષ્ટિથી આ જગતને મલીનતા અને મોહરૂપી સ્‍વાર્થ વગર જગતને જોવામાં આવતાં જગત એકસરખું લાગે. ભેદભાવ વિનાનું લાગે. મન હલકુ થઇ જાય. હૃદયતલમાંથી ઉભરીને બહાર આવતો અને કદી પણ ન ખૂટવાવાળો આનંદ પણ કદાચ સ્‍ફૂરવા માંડે.

— પી. યુ. ઠક્કર

મનને કેવી રીતે કેળવી શકાય ??

એ શક્ય છે ?

ભજન : મોટા સમૂહમાં ય થઇ શકે અને એકલા બેસીને ય થાય.

એકલા બેસીને તે માટેની ઇચ્‍છા કરીને ઇશ્વર પ્રેમમાં મસ્ત થઇ જનારા કેટલા?

ભજન એટલેઃ સમૂહમાં બેસી ગયા. કોઇ ગંભીર કે જટીલ ચર્ચા વિચારણા નહીં. ચાલવાનું આવ્યું તો, ચાલવા માંડ્યા અને, તરવાનું આવ્યું તો તરવા માંડ્યા !!

ભજન એટલેઃ મનરૂપી ચરખો ચાલ્યા કરે ‘ને ભજનના સૂતરે સ્મૃતિરૂપી કાપડ વણાયા કરે – ઇશ્વર પ્રત્યેનો સ્નેહ એ કાપડ ઉપર કોતરીને ઉપસાવવા માટે.

Read Full Post »

એ તો આશાનો જ તંતુ છે જે, આપણને આવતીકાલના ઉજળા ભવિષ્‍ય માટે જીવનમાં રસ પડવા દે છે. આપણામાં કોઇ આશા જીવતી ના હોય તો કલ્પના તો કરી જુઓ કે શું થાય? એવી કલ્પના માત્રથી જ ધ્રુજી જવાય !!. આપણે ભગવવાનનો આભાર માનવો જોઇએ કે, આપણને પરમકૃપાળુ ભગવાને વિચારવાની શક્તિ આપી છે. ક્યાંકથી કોઇક ની પાસેથી આપણને સારા સમાચાર મળશે, કોઇક સારા માણસો મળશે જ. આમ, આપણાં રખડતાં ભટકતાં વિચારોમાં ક્યાંક ને ક્યાંક તો પાછો પેલો આશાનો તંતુ તો છૂપાયેલો હોય જ છે; જે જીવનને જકડી અને સાંકળી રાખે છે. આશા ગુમાવી ન દેવા માટેની શક્તિ આપણામાં છે જ; જે બદલ આપણે ઇશ્વરના આભારી જ છીએ. ગમે તેવા સંજોગો કેમ ના હોય, નવેસરથી શરૂઆત થઇ જ શકે. ભલે ને પછી તે ધંધાકીય વર્તુળ હોય, નોકરીનું સ્થળ હોય, સગા-વ્હાલાનો અને જ્ઞાતિજનોનો સમૂહ હોય, અડોશ-પડોશ હોય કે પછી અંગત મિત્રો હોય.

એક આધ્યાત્મિક લેખક Neale Donald Walsch કહે છે,

“It is not God’s function to create and uncreate circumstances in your life. God created you, in the image and likeness of God. You created the rest.”

‘‘આપણા જીવનમાં સંજોગોનું સર્જન કરવું અને સંજોગોને દૂર કરવા, તે ઇશ્વરનું કાર્ય નથી. ઇશ્વરે તો માત્ર આપણને સર્જ્યા છે; તેમની પોતાની પ્રતિકૃતિરૂપે અને ઘણાં ઇશ્વરીય ગુણો સાથે; ઇશ્વરની પોતાની જેમ જ !! બાકીનું બધું તો આપણે પોતે જ સર્જન કરેલું છે.’’

તેથી ગમે તે કારણોસર નિરાશા અને નકારાત્મકતામાં ફસાઇ ગયા હોઇએ તો, ચોક્કસપણે હકારાત્મકતા અને સારા કૃત્યો દ્વારા તેના ઉપર વિજય પ્રાપ્‍ત કરી જ શકાય, નવેસરથી શરૂઆત કરીને. નવેસરથી શરૂઆત કરવામાં કદી પણ મોંડુ નથી હોતુ. જાગ્યા ત્યાંથી સવાર.

આવો, નવી શુભેચ્છાઓ, આપણે આપણને પોતાને જ અર્પણ કરીએ… હે પ્રભુ, અમને સમગ્ર વિશ્વમાંથી સારા વિચારો પ્રાપ્‍ત થાઓ. અમને નવી આશા અને નવી ચેતના પ્રદાન કરો.

સુબહ હિન્‍દી ફિલ્મના એક ગીતના શબ્‍દો…


નામ ના જાને, કામ ના જાને,

જાને ન સેવા પુજા,

જાને બસ ઇતના, અજાન હમ,

એક નામ, નહીં દુજા,

નહીં દુજા, તુમ આશા વિશ્વાસ હમારે,

એટલી જ ખબર છે કે, અમે અજાણ અને અજ્ઞાની છીએ. કેટલી સરળતા ! ‘અમે બધુ જ જાણીએ છીએ’ – નો કોઇ દંભ નહીં. પ્રભાવ પાડવાનો કોઇ પ્રયત્‍ન નહી. નરી નમ્રતા. નામ કે કામની કોઇ જ ખબર નથી. સેવા પૂજા શું છે તેની પણ ખબર નથી. માત્ર એક જ ખબર છે, બસ હરીનામ. બીજુ કંઇ જ નહીં. જ્યારે હરીનામ જ લેવાતું હોય તો, મન વિચારોની જાદુઇ કાપડરૂપી ગૂંથણી કરે જ નહીં. કોઇ પ્રપંચ કે કાવાદાવા પણ નહીં. જાને તો બસ ઇતના, અજાન હમ, એક નામ નહીં દૂજા.

તુમ ધરતી, આકાશ હમારે,

તુમ ધરતી, આકાશ હમારે રામા..

તુમ આશા વિશ્વાસ હમારે

હે પ્રભુ, અમે ગ્રાઉન્‍ડ રીયાલીટીમાં રહીએ કે, આકાશમાં ઉંચે ઉડીએ, પણ હે પ્રભુ, અમારા માટે ધરતી અને આકાશ એ બંને આપ જ છો. જ્યારે પ્રભુ જ સર્વસ્વ હોય તો, માનવી હવાઇ કિલ્લા બાંધીને પછી પડવા માટે ઉંચે આકાશમાં ચઢે જ શી રીતે ? હે પ્રભુ અમારા માટે તો આપ જ સર્વસ્વ છો.

ભાત ભાત તુમ, બંધુ ભ્રાત હો..

દિવસ રાત્રી, સંધ્‍યા પ્રકાશ હો.

દીપક, સૂર્ય, ચંદ્ર, તારકમેં રામા

તુમ હી જ્યોતિ, પ્રકાશ હમારે રામા

તુમ આશા વિશ્વાસ હમારે

હે પ્રભુ, તમે જ અમારા માટે રાત્રિ, સંધ્યા, પ્રકાશ બધુ છો. પ્રજ્વલિત જ્યોતમાં, સૂર્યમાં, ચંદ્રમાની શીતળ ચાંદનીમાં, અને ટીમ ટીમ થતાં તારાઓમાં વ્યાપક હે પ્રકાશ તત્વ પ્રભુ, એ આપ જ છો. હે પ્રભુ, આપ ભાત ભાતના અને જાત જાતનો લાગો છો. અમારા ભાઇ સમાન હૂંફ અને રક્ષણ આપનાર પણ આપ જ છો.

સાઁસોમેં તૂમ આતે જાતે,

એક તૂમ હી સે હૈ સબ નાતે,

જીવનવનકે હર પતઝડમેં…રામા

એક હી તૂમ્હી, મધુમાસ હમારે રામા

તુમ આશા વિશ્વાસ હમારે

હે પ્રભુ, જીવનમાં એક માત્ર તમારો જ નાતો છે. શ્વાસ-ઉચ્‍છવાસમાં અવર-જવર કરતો પ્રાણ પણ પ્રભુ આપ જ છો. જીવનના કપરા સમયમાં હે પ્રભુ આપ જ એક અમારા ઉધ્‍ધારક છો જે અમને મધુમાસ સમાન લાગો છો.

તૂમ હી સબમેં, હૈ તૂમમેં સબ…

તૂમ હી સબ હો, હો તૂમ હી રબ

અશ્રુ હમારી, આંખોમેં તૂમ… રામા

તૂમ હોઠો પર, આશ હમારી રામા

તૂમ આશા વિશ્વાસ હમારે (ર)

રામા હમારે, દાતા હમારે…

તૂમ આશા, વિશ્વાસ હમારે

અમારી આંખોમાં આંસુ હોય ત્‍યારે પણ અમારા હોઠ ઉપર આશારૂપી તમારૂ જ ગાન હશે. કારણ કે, આ સમગ્ર જગત આપનામાં જ સમાવિષ્‍ટ છે. અરે આ જગત અને સઘળુ હે પ્રભુ, આપ જ છો. હે પ્રભુ, અમારી આશા અને વિશ્વાસ આપ જ છો. અમને એવી પાકી આશા છે કે, હે પ્રભુ જે કંઇ બને છે તે આપની ઇચ્છા મુજબ જ થાય છે.

કૃષ્‍ણ નામક તત્વનો જય હો.

— પી. યુ. ઠક્કર

Read Full Post »